--- title: Het verband tussen Informed Consent en patiënten participatie description: Lees de blog 'Wat is het verband tussen informed consent en patiënten/cliënten participatie?' en leer wat patiëntenparticipatie precies inhoud. De blog laat zien dat informed consent een belangrijke vorm van patiëntenparticipatie is. image: https://www.patientsafety.com/hubfs/Campagnes/Pati%C3%ABntenparticipatie/Blog%201%20-%20informed%20consent.jpg --- [ Skip to content ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/patientenparticipatie-informed-consent#main-content) Zoeken # Het verband tussen Informed Consent en patiënten participatie [ Patiëntenparticipatie](https://www.patientsafety.com/nl/blog/tag/patiëntenparticipatie) [ TPSC Nieuws](https://www.patientsafety.com/nl/blog/tag/tpsc-nieuws) Laatste update: 11 december 2025 ![Blog 1 - informed consent](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/Campagnes/Pati%C3%ABntenparticipatie/Blog%201%20-%20informed%20consent.jpg?width=1000&height=600&name=Blog%201%20-%20informed%20consent.jpg) Inhoudsopgave [![Patiëntenparticipatie informed consent](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/Campagnes/Pati%C3%ABntenparticipatie/Blog%201%20-%20informed%20consent.jpg?width=788&height=450&name=Blog%201%20-%20informed%20consent.jpg)](https://info.patientsafety.com/patientenparticipatie-ebook)  Deze blog beschrijft wat patiëntenparticipatie inhoud en laat zien dat informed consent een belangrijke vorm is van patiëntenparticipatie.  ## **Wat is patiënten- of cliëntenparticipatie?** Patiënten of cliënten kijken met een ander perspectief naar de zorgverlening dan zorgprofessionals. Ze bezitten specifieke **ervaringsdeskundigheid** die uniek is en betrekking heeft op de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. De organisatie en de zorgverlener kunnen hier optimaal van profiteren door het perspectief van de aanbieder en de vrager op elkaar af stemmen voor het organiseren van de zorg. ### *“Stem het perspectief van de aanbieder en van de vrager op elkaar af en gebruik dit voor het organiseren van de zorg”.* **Patiënten- of cliëntenparticipatie** is een middel om gebruik te maken van het perspectief van de patiënt/cliënt om zo te komen tot patiënt/cliëntgerichte zorg. Het houdt in dat patiënten en cliënten de mogelijkheid krijgen kennis en ervaringen in te brengen die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Een patiënt kan een individuele patiënt zijn, maar ook een groep van patiënten of patiëntvertegenwoordigers, zoals ouders en familie van patiënten. ## **De participatieladder** De vorm van patiënten- en cliëntenparticipatie is afhankelijk van de wijze waarop zij worden betrokken. Het is mogelijk om patiënten alleen te informeren, maar ook om hen mee laten beslissen over bepaalde kwesties. **De participatieladder** wordt gebruikt om onderscheid te maken in de vijf vormen van participatie. Iedere vorm heeft een bepaalde intensiteit.  ### *“Welke vorm van participatie het meest geschikt is, hangt af van het doel van de participatie en het project waaraan je patiënten/cliënten wilt laten participeren.”* [![Participatieladder, Patiëntenparticipatie](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/Campagnes/Pati%C3%ABntenparticipatie/180419%20participatieladder%20nl.jpg?width=1000&height=524&name=180419%20participatieladder%20nl.jpg)](https://info.patientsafety.com/patientenparticipatie-ebook) ## **Patiëntgerichte zorg** Onder goede kwaliteit van zorg verstaan we (onder andere) dat de zorg **patiënt/cliëntgericht** is. Iedere patiënt heeft zijn eigen specifieke wensen, behoeften en problemen. Dé patiënt bestaat niet. Daarom is het belangrijk om patiënten regelmatig te betrekken. ### *“Patiënt- of cliëntgericht betekent niet: “u vraagt wij draaien!”, maar wel diversiteit in de dienstverlening. Het maakt aanbod-op-maat mogelijk en het maakt duidelijk voor de patiënt wat (on)mogelijkheden van de dienstverlening zijn.”* ## **Wat is informed consent?** Voordat een arts een medische handeling uitvoert moet de patiënt of cliënt toestemming geven. Dit is een belangrijk uitgangspunt van het gezondheidsrecht. Zonder deze toestemming is sprake van een ongeoorloofde inbreuk op de veiligheid van een patiënt. Maar om toestemming te kunnen geven heeft de patiënt wel goede informatie nodig. Een arts moet daarom, voordat hij om toestemming vraagt, de patiënt eerst informatie geven over het voorgenomen onderzoek of de voorgestelde behandeling. ### *“De informatieplicht van de arts en het toestemmingsvereiste vormen een twee-eenheid. Dit wordt ook wel ‘informed consent’ genoemd.”* Het naleven door artsen van** informed consent** is in juridisch opzicht van belang. Maar er is een bijkomend belangrijk voordeel. Uit onderzoek is gebleken dat het informeren van patiënten/cliënten over de medische behandeling de basis legt voor het wederzijds vertrouwen en het bevorderen van de **therapietrouw**. ### *“Goede communicatie met de patiënt is goed voor wederzijds vertrouwen en bevordert de therapietrouw.”* ## **Het melden van incidenten door patiënten en cliënten** Tijdens het informed consent gesprek kan de arts meteen het belang van de **patiënten- en cliëntenervaringen** benoemen en benadrukken. Laat de patiënt/cliënt weten dat zij de mogelijkheid hebben [ervaringen in te brengen](https://www.patientsafety.com/nl/oplossingen/tevredenheidsonderzoeken) die bijdragen aan verbeteringen in de zorg. Omdat patiënten, cliënten en hun naasten als enige het hele zorgproces doorlopen, ervaren zij het beste waar de zwakke schakels van het zorgproces opgesloten zitten. Wanneer patiënten de mogelijkheid krijgen (bijna)incidenten te melden, worden zwaktes inzichtelijk gemaakt en kan de veiligheid van de zorg worden verbeterd. Belangrijk hierbij is om te vermelden wat er met de meldingen wordt gedaan. ### *“Het melden van incidenten is een belangrijke vorm van participatie." * ## **Hoe kan The Patient Safety Company hulp bieden?** [De softwareoplossingen van TPSC](https://www.patientsafety.com/nl/oplossingen) ondersteunen bij de inzet van patiënten/cliënten participatie. Door middel van verschillende tools kunnen patiënten en cliënten op een eenvoudige manier feedback geven op de geleverde zorg, zodat het op de werkvloer bespreekbaar kan worden gemaakt. Zwaktes in bestaande processen worden boven water gehaald, geanalyseerd en geoptimaliseerd. Iedere patiënt of cliënt kan een [(bijna)-incident melden middels een makkelijk in te vullen online formulier](https://www.patientsafety.com/nl/oplossingen/incident-management), benaderbaar via desktop en mobiele devices. Dit formulier is voor iedere instelling naar behoefte samen te stellen. Door het **meldformulier** in te vullen worden antwoorden meteen overgenomen in een **analysemethode**, zodat de Veiligheidscommissie de oorzaken van het incident eenvoudig kan achterhalen en **verbeteracties** kan initiëren. Iedere stap van het [Incident Management Systeem](https://www.patientsafety.com/solutions/incident-management) is gemakkelijk te vervullen. De Veiligheidscommissie wordt tijdens het behandelen van de (bijna)- incidenten ondersteunt door automatische e-mailnotificaties, meldingen en alerts.  ## **E-book Patiëntenparticipatie** Wil je meer weten over patiëntenparticipatie? [Download het e-book 'Hoe maak je van zorg, écht goede zorg?':](https://info.patientsafety.com/patientenparticipatie-ebook) [![New Call-to-action](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/1599704/86c8a5b1-1ce8-44b6-8d42-513ea9500324.png)](https://hubspot-cta-redirect-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/redirect/1599704/86c8a5b1-1ce8-44b6-8d42-513ea9500324) *Wendy Rientjes, 2018* #### Bronnen CBO. (2013). Handoek patiënten-/cliëntenparticipatie. Retrieved from [http://www.participatiekompas.nl/sites/default/files/CBO_handboek-patientenparticipatie-maart-2013.pdf](http://www.participatiekompas.nl/sites/default/files/CBO_handboek-patientenparticipatie-maart-2013.pdf)  KNMG dossier. (n.d.). Informed consent.  Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. (2009, August). Patiënten betrekken bij de zorg in het ziekenhuis, een handboek. Kind en Ziekenhuis. (2004, October). Vragenlijst Informed Consent. Veilige zorg, ieders zorg, & GGZ Nederland. (2013, May). Handreiking Patiëntenparticipatie vanuit cliënten- en familieperspectief. Retrieved from [http://www.ggznederland.nl/uploads/publication/Handreiking%20Pati%C3%ABntenparticipatie.pdf](http://www.ggznederland.nl/uploads/publication/Handreiking%20Pati%C3%ABntenparticipatie.pdf)   [![Rick Bergen](https://www.patientsafety.com/hubfs/_JCS6056-bewerkt-2%20(1)%20(3)%20(1).jpg) ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/author/rick-bergen) Rick Bergen Directeur van The Patient Safety Company [Lees meer van Rick Bergen ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/author/rick-bergen) ## Gerelateerde artikelen - [![](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/20240828_112448-1.jpg?length=500&name=20240828_112448-1.jpg) TPSC Nieuws ### Eerst ISO27001 en nu ook NEN7510 gecertificeerd! Met trots kunnen wij u laten weten dat wij na het behalen van onze ISO27001 certificering nu ook NEN7510 gecertificeerd zijn! Lees meer ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/eerst-iso27001-en-nu-ook-nen7510-gecertificeerd) - [![VP of International Operations Rick Berger](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/Rick%20Bergen.jpg?length=500&name=Rick%20Bergen.jpg) TPSC Nieuws ### Rick Bergen: Interview Benieuwd naar de werkzaamheden van de Managing Director bij The Patient Safety Company? Lees ons interview met Managing Director Rick Berger! Lees meer ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/vp-of-international-operations-rick-bergen-tpsc) - [![NEN 7510 certificering voor de zorg](https://www.patientsafety.com/hs-fs/hubfs/Schermafbeelding%202024-02-15%20om%2009.13.02.png?length=500&name=Schermafbeelding%202024-02-15%20om%2009.13.02.png) Kwaliteitsmanagement TPSC Nieuws ### Het belang van een NEN 7510 certificering voor de zorg Wat houdt NEN 7510 in voor jouw zorgorganisatie? Bezoek onze blog en leer meer over de impact en de vereisten voor effectieve informatiebeveiliging. Lees meer ](https://www.patientsafety.com/nl/blog/nen7510-informatiebeveiliging-certificering) © Copyright 2026 ```json { "@context" : "http://schema.org", "@type" : "Organization", "address" : "Comeniusstraat 5, 1817 MS Alkmaar", "name" : "The Patiënt Safety Company", "sameAs" : [ "https://www.facebook.com/ThePatientSafetyCompany/", "https://twitter.com/TPSCompany", "https://www.linkedin.com/company/the-patient-safety-company/" ], "url" : "https://www.patientsafety.com/" } ```