Ook partner worden?

Hoe verbeter je de patiëntveiligheid?

Binnen de zorgsector is veel aandacht voor het verbeteren van de patiëntveiligheid. Of je nu patiënt/cliënt, familielid, verzorgende, arts, kwaliteitsmedewerker of directeur van een zorginstelling bent. Iedereen wil meer veiligheid voor de patiënt. Maar hoe realiseer je een veilige zorg, waar de patiënt centraal staat? Aan de hand van een praktisch stappenplan nemen we je mee langs de diverse randvoorwaarden.

Stappenplan voor het vergroten van patiëntveiligheid:

  1. Breng de risico's voor patiënten in kaart
  2. Verbeteringen doorvoeren en monitoren
  3. Maak werk van patiëntenparticipatie
  4. Een goede veiligheidscultuur als basis voor verbeteren
  5. Vergroot de veiligheid van de zorgprofessional
  6. Meer aandacht voor transmuraal incidenten melden
  7. Inrichting van een digitaal kwaliteitsmanagement systeem
  8. Open communicatie tussen alle betrokkenen 

Breng de risico's voor patiënten in kaart

Om van incidenten te kunnen leren is het van belang dat alle incidenten en bijna-incidenten worden gemeld. Helaas wordt dit nog vaak als een administratieve handeling gezien dat als lastig en overbodig wordt ervaren. Bij het digitaal melden van incidenten krijg je goed zicht op de basisoorzaken van incidenten en de verschillende type incidenten.

Vanuit het kwaliteitsmanagement systeem kunnen trends gesignaleerd worden, die vervolgens input leveren voor een diepgaande incidentanalyse wat kan bijdragen aan het verbeteren van de zorg. Het is voor een kwaliteitsfunctionaris interessant een database bij te houden met de basisoorzaken die regelmatig voorkomen. Hier kunnen gericht verbeteracties op worden ingezet. Vervolgens maken nieuwe analyses inzichtelijk of dergelijke incidenten ook minder voorkomen.

Verbeteringen doorvoeren en monitoren

Ben je dagelijks bezig met de kwaliteit en veiligheid binnen je organisatie? Gebruik je hiervoor middelen als incident management, klachten registratie en audits? Maar heb je ook moeite met het managen van hieruit voortkomende verbeteracties? De praktijk leert dat verbeteracties wel worden gesignaleerd, maar niet structureel worden opgepakt. Een gemiste kans, want verbeteren is nodig om strategische doelen te behalen.

Een digitaal kwaliteitsmanagement systeem omvat doorgaans een verbetervolgsysteem dat ondersteunt in het voltooien van verbeterprojecten. Verbeterprojecten kunnen worden geïnitieerd naar aanleiding van een specifiek incident, een trend of een bepaald thema.

Vanuit het kwaliteitsmanagementsysteem van The Patient Safety Company worden taken, acties en doorlooptijden gemonitord, zodat verbeterplannen daadwerkelijk worden uitgevoerd. De PDCA cyclus is eveneens geborgd, omdat deze cyclus continu herhaald kan worden. Het kwaliteitsmanagementsysteem maakt inzichtelijk dat de organisatie dit proces heeft doorlopen.

Voor je interne communicatie over verbeteringen is het krachtig om te werken met dashboards. Deze bieden niet alleen inzicht in het aantal meldingen, maar kunnen ook worden gebruikt om verbeteracties te delen. Zo kunnen afdelingen verbeteracties van elkaar overnemen. Dit stimuleert het lerend vermogen van de organisatie.

Lees hier meer over het beheren van je verbeteracties en hoe deze te laten bijdragen aan patiëntveiligheid.

Maak werk van patiëntenparticipatie

Er komt steeds meer besef dat actief luisteren naar ervaringen van patiënten/cliënten en hun naasten de kwaliteit en veiligheid van de zorg sterk kan verbeteren, zonder dat daar grote veranderingstrajecten voor nodig zijn. Dit noemen we patiënten/cliënten participatie. Patiëntenparticipatie is geen doel op zich, maar een middel om kwaliteitsverbeteringen in de zorg door te voeren. De opvolging van verkregen resultaten is de sleutel tot het laten slagen van patiënten- en cliënten participatie.

Patiënten/cliënten lopen als enige het gehele zorgproces door. Zij kunnen eventuele verborgen onvolkomenheden in processen, maar ook in de beleving, inzichtelijk maken. Door middel van patiënten/cliënten participatie krijgen zorginstellingen beschikking over essentiële informatie om interne processen verder te verbeteren. Wat vinden zij goed in de organisatie? En waar zien zij mogelijkheden voor verbetering van de zorg en dienstverlening?

Bij het implementeren van patiëntenparticipatie zijn een aantal punten belangrijk:

  1. borg de terugkoppeling van verkregen informatie;
  2. bepaal wat gaat gebeuren met de resultaten;
  3. formuleer SMART-doelen voor de verbeteracties;
  4. zorg dat patiënten, zorgverleners en management informatie krijgen over resultaten en vervolgtrajecten;
  5. zorg dat het onderwerp patiënten/cliënten participatie op de agenda komt én blijft;
  6. zorg dat er sprake is van een Plan–Do–Check–Act cyclus of een andere methode om cyclisch en stapsgewijs aan verbetering te werken
  7. regelmatig herhalen van het verzamelen van gegevens geeft een betrouwbaar beeld en geeft inzicht in veranderingen.
Verbeteren patiëntveiligheid
Heb je vragen over de mogelijkheden?
Laat je vraag achter op ons contactformulier!
Incident Management eBook

Download Incident Management eBook

Hoe zorg je dat je organisatie leert van incidenten?
Hoe maak je de stap naar digitaal incident management?
Wil je tips voor het analyseren van incidenten?
Lees ons eBook voor meer informatie over de inrichting van incident management in de zorg.

Download eBook

Een goede veiligheidscultuur als basis voor verbeteren

Zwart-wit gesteld zijn er twee culturen te onderscheiden die het 'menselijk falen' binnen een organisatie aanpakken: Aan de ene kant de vergeldende cultuur, gebaseerd op regels, overtreding van die regels en straffen. Aan de andere kant de versterkende cultuur, een Just Culture. Een bedrijfscultuur waarin vertrouwen, lerend vermogen en verantwoordelijkheid centraal staan.

Bij een Just Culture ligt de focus niet op 'de overtreder’ maar op het slachtoffer en hoe deze zo adequaat mogelijk geholpen kan worden. En dan is het zaak om naar de factoren te kijken die tot de gemaakte fout geleid hebben. Om dan tot een verandering te komen en de patiëntveiligheid te verbeteren.

Een manager of teamleider toont leiderschap door zijn visie op veiligheid te delen met het team. Door het gesprek aan te gaan met medewerkers, maar ook door voorbeeldgedrag te laten zien. Een goede leider is geïnteresseerd en nieuwsgierig, en vraagt medewerkers wat het voor hen lastig maakt om veiligheid uit te dragen tijdens het werk.

Om een veiligheidscultuur te creëren is het belangrijk dat medewerkers zich bewust worden van het onbewuste gedrag. De volgende interventies dragen bij aan bewustwording:

  • afnemen van audits;
  • lopen van veiligheidsrondes;
  • analyseren en bespreken van incidenten in een team.

Lees meer over de mogelijkheden met onze software voor het registreren en analyseren van incidenten of bijvoorbeeld bij het lopen van veiligheidsronden.

Vergroot de veiligheid van de zorgprofessional

Kwaliteit- en risicomanagement richt zich óók op het creëren van een veilige werkomgeving voor verpleegkundigen, artsen en andere hulpverleners. Veiligheid voor de zorgprofessional zelf gaat meerdere kanten op:

  1. De verschillende zorgverleners staan bloot aan directe risico’s. Voorbeelden zijn prik-, bijt-, snij- en spatincidenten;
  2. veel zorgverleners hebben ook te maken met ongewenst gedrag, zoals agressie, door patiënten of familieleden;
  3. de impact die een incident met een patiënt kan hebben op de zorgverlener zelf. Zij worden ook wel aangeduid als 'second victim'. Het komt bijvoorbeeld voor dat zorgverleners langdurig angstig zijn of zelfs kenmerken van een posttraumatisch stresssyndroom vertonen.

Er ontstaat steeds meer bewustzijn dat het belangrijk is om hulpverlening rondom second victims te organiseren. Uit onderzoek in de Verenigde Staten blijkt dat het overgrote deel van de zorgverleners dat betrokken is geweest bij een calamiteit behoefte heeft aan steun. En ervaring van een ziekenhuis in Nederland leerde dat het van belang is deze hulp proactief aan te bieden door collega zorgverleners. 

Wanneer je organisatie zich inzet voor een veilige werkomgeving draagt dat ook bij aan het verhogen van de medewerkerstevredenheid. En dit is een belangrijke voorwaarde voor het realiseren van draagvlak voor het melden van incidenten en uiteindelijk meer kwaliteit in de zorg.

Onze peer support applicatie faciliteert het complete proces van de second victim identificeren, benaderen en in contact brengen met een peer, tot de documentatie en evaluatie van de geleverde nazorg.

Meer aandacht voor transmuraal incidenten melden

Als het gaat om het verbeteren van de patiëntveiligheid, wordt binnen zorgorganisaties nog vaak alleen gekeken naar de eigen afdeling of organisatie. Er wordt wel gekeken naar de veiligheid in de ketenzorg, maar deze reikt niet altijd buiten de grenzen van de eigen instelling. Wanneer bij de zorg meerdere organisaties (ketenpartijen) betrokken zijn wordt over transmurale ketenzorg gesproken.

De verantwoordelijkheid voor patiëntveiligheid is in deze transmurale zorgketen helaas niet altijd goed geborgd. Een verschillend patiëntveiligheidsbeleid en de autonome positie van organisaties zijn hier onder andere de oorzaak van. Veel incidenten komen voort uit communicatiestoornissen in de overdracht tussen de organisaties. Om de patiëntveiligheid verder te verbeteren is het belangrijk om inzicht te krijgen in de risico’s binnen de totale zorgketen. Door transmuraal incidenten te melden maak je risico’s in de transmurale ketenzorg inzichtelijk en dit levert belangrijke stuurinformatie. De incidentmeldingen kunnen verschillend van aard zijn en geven inzicht in de zwakke schakels binnen de zorgketen.

Het TPSC CloudTM platform maakt het mogelijk om transmuraal incidenten te melden. Binnengekomen meldingen worden door middel van geïntegreerde e-mailfunctionaliteit eenvoudig gedeeld met de verschillende commissieleden. De voortgang van resulterende verbeteracties wordt op dezelfde wijze gecommuniceerd naar de betrokken medewerkers van de diverse zorgorganisaties, maar ook naar de melder.

Just Culture: omgaan met fouten in de medische zorg
Just Culture: omgaan met fouten in de medische zorg

“De kern van Just Culture ligt erin dat je mensen niet beoordeelt op basis van de uitkomst, maar op basis van hun gedrag voorafgaand aan die uitkomst”.

Elke fout is een kans de gezondheidszorg te verbeteren
Elke fout is een kans de zorg te verbeteren

“Om de zorg te verbeteren is een systematische analyse van incidenten belangrijk. Hiervoor bestaan twee benaderingen; de system approach en de person approach”.

Patiëntveiligheid blogs:

 

Inrichting van een digitaal kwaliteitsmanagement systeem

Een digitaal kwaliteitsmanagement systeem maakt het voor zorginstellingen mogelijk om alle activiteiten gericht op het verbeteren van kwaliteit op één plek samen te voegen, zodat de organisatie weet wie, wanneer, welke acties onderneemt. Dit geeft direct handvatten om de risico’s in de instelling bloot te leggen én integraal aan te pakken.

Bij het digitaal melden van incidenten krijg je goed zicht op de basisoorzaken van incidenten en de verschillende type incidenten. Zonder extra handeling wordt de aard en het type van de melding geregistreerd. Door het melden van zo veel mogelijk (bijna-) incidenten wordt in de loop der tijd een waardevolle database opgebouwd. Vanuit de database kunnen trends gesignaleerd worden, die vervolgens input kunnen leveren voor een diepgaande incidentanalyse wat kan bijdragen aan het verbeteren van de zorg. Maar zelfs bij één specifiek incident kan er al aanleiding zijn direct een verbeteractie te starten, die je vervolgens in hetzelfde systeem kunt monitoren en evalueren.

Sinds 2003 zijn wij gespecialiseerd in patiëntveiligheid. Onze diensten worden wereldwijd gebruikt door vele toonaangevende zorgaanbieders. Van instellingen in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) tot apothekers, ziekenhuizen en maatschappelijke organisaties. Wil jij ook werken aan patiëntveiligheid? Wij helpen je graag! Laat het ons weten via dit contactformulier.

Open communicatie tussen alle betrokkenen

Goede communicatie is het fundament van patiëntveiligheid. Veel incidenten in de zorg zijn namelijk het gevolg van miscommunicatie. Hoe kunnen we de kans op deze miscommunicatie verkleinen?

Open communicatie die een 'lerende' en dus veilige organisatie oplevert, is geen vanzelfsprekendheid. Van belang is of het besef leeft dat succes en falen voortkomen uit een complex systeem van vele interacties. En in hoeverre dat bespreekbaar is. Het is daarbij ook belangrijk om in de onderlinge communicatie te blijven kijken naar wat goed gaat, anders begrijpt niemand waarom het fout kan gaan.

Wanneer er een (bijna-) incident heeft plaatsgevonden dienen alle betrokkenen gehoord te worden om zo tot een juiste afweging te komen voor een vervolgactie. Door een incident met alle betrokkenen te bespreken 'leert' men dat incidenten bij iedereen kunnen plaatsvinden en dat juist door dit bespreekbaar te maken het bijdraagt aan een verbetering van de kwaliteit van zorg. Door de inzichten en ervaring van meerdere zorgprofessionals te bundelen ontstaat een goed beeld van de oorzaak en mogelijke verbeterpunten.

Incidenten en verbeteracties moeten niet alleen binnen de afdeling besproken worden maar ook met andere afdelingen. Anders krijg je silo-oplossingen waarbij collega’s op een andere afdeling nog steeds dezelfde incidenten kunnen veroorzaken. Als 'lerende' organisatie kun je dit voorkomen én de verbetering van zorg daadwerkelijk borgen in je processen.

Overzicht kant-en-klare applicaties:

Voor de inrichting van je kwaliteit- en risicomanagement hebben we diverse kant-en-klare applicaties, ook voor de zorg specifiek. Onze software is snel in gebruik te nemen en aan te passen aan de specifieke situatie in je organisatie.

eBook: Hoe maak je de interne business case

Staat jouw organisatie op het punt om de overstap te maken van papier naar digitaal werken? Of heeft de organisatie voor het werken aan patiëntveiligheid al een digitaal kwaliteitsmanagement systeem, maar wil men deze vervangen? In beide gevallen is het raadzaam om een business case te maken. Download ons eBook en gebruik deze als leidraad voor het schrijven van je interne business case.

Download eBook voor het maken van je business case

Voordelen van onze software

Een compleet platform voor kwaliteit- en risicomanagement staat voor je klaar.

1

Flexibel platform

Altijd en overal toegang, veilig beheerd in de cloud. Door de modulaire opbouw is het flexibel en schaalbaar in te richten. Met veel opties om elk onderdeel naar je eigen wensen aan te passen.

2

Snelle implementatie

Snel en met weinig aanpassingen van start. Door de gebruiksvriendelijk opzet is voor de inrichting geen programmeerkennis nodig. Onze consultants staan klaar om te helpen bij jullie configuratie.

3

Lage kosten

Doordat er al veel bouwstenen voor je klaar staan is onze software een kosten-efficiënte oplossing voor kwaliteit- en risico management! Geschikt voor zowel kleine als grote organisaties.

contact

Meer weten over de mogelijkheden met onze software?

Vraag een online demo aan
of bespreek je wensen vrijblijvend met een specialist.

Gratis online demo
Contact opnemen