Ook partner worden?

Hoe value-based healthcare bijdraagt aan patiëntveiligheid

Jens Hooiveld
Laatst bewerkt: 30 augustus 2021

Terwijl de wereld het hoofd blijft bieden aan de COVID-19-pandemie en nieuwe varianten van het virus, bereiden zorgorganisaties wereldwijd zich tegelijkertijd voor op de overgang naar een nieuw model dat 'value-based healthcare', of 'waardegedreven zorg', wordt genoemd. Waardegedreven zorg heeft voordelen voor patiëntveiligheid en patiënttevredenheid en vervangt internationaal in toenemend tempo de traditionele 'fee for service'-modellen. Die oude modellen waren gebouwd rond de methode om patiënten (en hun verzekeringsmaatschappijen) te factureren voor het aantal uitgevoerde procedures en diensten.

Maar hoe begin je nu met het verschuiven van jouw organisatie naar een op waarden gebaseerd model? In dit artikel bekijken we enkele manieren waarop je een raamwerk kunt bouwen voor het implementeren van op waarde gebaseerde zorg, waarbij patiëntveiligheid in je instelling voorop staat.

Hoe werkt waardegedreven zorg?

In plaats van het factureren en accepteren van betalingen via een 'fee-per-service'-model, stimuleert waardegedreven zorg de zorgverleners om zich te concentreren op het verbeteren van de algehele gezondheid en tevredenheid van patiënten, waaronder verbeteringen op het gebied van patiëntveiligheid. De "waarde" is gebaseerd op het vergelijken van verbeterde gezondheidsresultaten met de kosten van de patiëntenzorg die nodig zijn om die resultaten te bereiken.

Deze resultaten worden gemeten met behulp van kwaliteitsdoelen en benchmarks, die als leidraad dienen voor organisaties om een beter inzicht te krijgen in de manieren waarop de zorg kan worden verbeterd. Talloze organisaties over de hele wereld, zoals het International Consortium for Health Outcomes Measurement, streven ernaar het potentieel van op waarde gebaseerde gezondheidszorg te vergroten door wereldwijde standaarden te definiëren voor zorgresultaten.

In de VS bieden de Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) bijvoorbeeld een strategie voor zorgorganisaties om hen voor te bereiden op de overstap naar op waarde gebaseerde zorg. Het doel van CMS is om tegen 2025 bijna 100% van zijn Medicare-vergoedingen te hebben gekoppeld aan op waarde gebaseerde contracten, hoewel tegenwoordig minder dan 20% van de Medicare-uitgaven op waarde is gebaseerd.

Het verbeteren van patiëntveiligheid als doelstelling

Een grotere patiëntveiligheid is onlosmakelijk verbonden met de waarde die een patiënt ervaart tijdens de behandeling. De hoge betrouwbaarheid en continue verbetering die op waarde gebaseerde zorg vereist, betekent dat patiëntveiligheid een prioriteit moet zijn. Volgens het Agency for Healthcare Research and Quality "cultiveren organisaties met een hoge betrouwbaarheid veerkracht door onophoudelijk prioriteit te geven aan veiligheid boven andere prestatiedruk."

Naast veiligheid zijn er een aantal voordelen aan op waarde gebaseerde zorg, waaronder:

1. Verbetering van de kwaliteit van zorg

Door teams uit de hele zorgketen samen te brengen, in plaats van patiënten de verschillende aspecten van hun zorg zelf te laten uitzoeken. Bijvoorbeeld door patiënten postoperatief naar huis te sturen met een gestructureerd plan, ervaren patiënten sneller en betere gezondheidsresultaten. Dit houdt rechtstreeks verband met veiligheid, omdat het ervoor zorgt dat iedereen in het zorgteam van de patiënt op de juiste manier wordt geïnformeerd en dat de juiste overdracht plaatsvindt om mogelijke risico's te voorkomen. Deze open communicatie elimineert veel medische fouten en verbetert de kwaliteit van de zorg die elke patiënt ontvangt aanzienlijk.

2. Grotere patiënttevredenheid

Wanneer patiënten het gevoel hebben dat ze een stem hebben in hun zorg, zijn ze over het algemeen meer tevreden en ervaren ze de zorg van hogere waarde. Het meten van tevredenheid biedt een momentopname van hoe cliënten, patiënten en familie de zorgverleners, het personeel en de zorgomgeving van jouw organisatie zien. Om de tevredenheid continu te meten, kan jouw organisatie op elk moment gebruikmaken van online tevredenheidsenquêtes, bijvoorbeeld na een eerste afspraak of na een operatie. Resultaten kunnen worden vastgelegd en verwerkt in rapportages en trends worden zichtbaar zodat je gericht acties kunt ondernemen om de kwaliteit van je zorgorganisatie te verbeteren.

3. Hogere zorgefficiëntie en lagere zorgkosten

Een belangrijke factor in de huidige hoge kosten van de gezondheidszorg is het gebruik van à la carte-facturering, waardoor er vaak extra tests worden besteld die mogelijk niet in het belang van de patiënt zijn. Artsen geven soms toe dat ze extra tests bestellen uit angst om iets in hun diagnose te missen en/of om zich te beschermen tegen rechtszaken over wanpraktijken. Door facturering per service te elimineren en zo in het algemeen betere resultaten na te streven, kan je zorgorganisatie de zorgkosten beter in verband brengen met de waarde die zorg voor de patiënt oplevert. Dit onderscheidt 'prijs' van 'waarde'.

4. Een gezondere samenleving met minder risico

Een van de nadelen van gezondheidszorgsystemen wereldwijd is dat door de kosten patiënten wachten op een bezoek aan de dokter tot lang nadat ze de zorg eigenlijk nodig hebben, en dat daardoor hun toestand verslechtert. Door de kosten te verlagen en te focussen op positieve resultaten voor patiënten, kunnen zorgverleners een gezondere samenleving creëren die minder snel lijdt aan chronische ziekten die gemakkelijk kunnen worden vermeden met vroege interventie.

Aandachtspunten voor het implementeren van waardegedreven zorg

Dit zijn de belangrijkste stappen om te nemen wanneer je vanuit de gedachte van value-based healthcare wilt gaan werken:

Focus op een totaaloplossing

In plaats van de symptomen te behandelen, richt value-based healthcare zich op de gehele behandeling van de patiënt. Dit betekent het implementeren van zorgplannen die ook zaken omvatten als hulp bij vervoer, psychologische begeleiding en de aanschaf van middelen die de kwaliteit van de behandeling en het herstel in het algemeen kunnen verbeteren.

Om ervoor te zorgen dat de zorg compleet is, kun je, zoals genoemd, tevredenheidsonderzoek uitvoeren. Andere tools zijn onder meer het registreren van klachten en incidenten met behulp van online formulieren die zowel patiënten, familie als medewerkers eenvoudig en snel kunnen gebruiken. Zij kunnen dan met hun tablet of mobiele telefoon een incident of klacht melden, een idee voor verbetering indienen, een enquête invullen, enz.

Identificeer patiëntsegmenten

In plaats van zorg te organiseren op basis van zorgverleners, richt je de zorg op die patiëntenpopulatie(s) waar je ziekenhuis of zorgorganisatie zich in haar missie op richt. Identificeer binnen elke categorie belangrijke groepen (bijv. patiënten met kanker of diabetes) en organiseer jouw zorginstelling zo dat alomvattende zorg voor deze patiënten op één plek aangeboden kan worden.

Een dergelijke organisatie van zorg kan betekenen dat faciliteiten, apparatuur en personeel moeten worden geherstructureerd, om ervoor te zorgen dat alle clinici en specialisten die een patiënt met een bepaalde aandoening nodig heeft, in hetzelfde gebouw kunnen werken.

Meet resultaten en kosten van zorg

Binnen de zorg wordt al veel geregistreerd en scores opgenomen. Maar ook deze systemen moeten mogelijk worden omgevormd voor op waarde gebaseerde zorg. Richt je bij het meten van resultaten op wat gezondheid betekent voor elke patiëntenpopulatie. Dit helpt om de behandeldoelen op specifieke manieren op elkaar af te stemmen, terwijl het ook flexibiliteit biedt van de ene patiënt naar de andere.

Wanneer resultaten worden afgemeten ten opzichte van de kosten van het verlenen van zorg, kun je beter leren de resultaten in balans te brengen met de factuur.

Integreer leerteams

Zorgteams bij elkaar brengen draait niet alleen om gemak. Door samen tijd door te brengen, creëren deze teams informele leergroepen. Naarmate de tijd verstrijkt en de communicatie verbetert, nemen ook de resultaten voor de patiënt toe. De waarde van dergelijke integratie-inspanningen resulteert vaak in:

  • Nieuwe ideeën voor verbeterde workflows
  • Betere en meer gerichte diagnoses
  • Verbeterde toegang tot services
  • Verbeterde kwaliteit van zorg
  • Lagere totale zorgkosten
Uitbreiding van partnerschappen en ondersteuning door collega's

Het opbouwen van partnerschappen is een belangrijk onderdeel van op waarde gebaseerde gezondheidszorg. Partnerschappen binnen klinische teams en tussen artsen en directies kunnen bijvoorbeeld de investeringen in waardegedreven zorg verhogen, waardoor de financiële gezondheid van jouw instelling wordt gewaarborgd.

Overweeg tot slot de cruciale rol die peer support speelt bij het versterken van teams, wat bijdraagt aan waardebeleving, veiligheid en tevredenheid voor alle betrokkenen in de gezondheidszorg. Peer support is erop gericht zorgpersoneel de tools te geven om zorg te bieden aan collega's, wat helpt bij het verlichten van angst, burn-out of van symptomen van posttraumatisch stress na een zorgincident. De beste hulp komt vaak van iemand die verstand heeft van de situatie: een collega.

Meer informatie over het verbeteren van de kwaliteit van zorg

- Download ons eBook "Kwaliteitsmanagementsysteem" als je een interne business case wilt schrijven
- Op deze thema pagina beschrijven we enkele belangrijke aspecten van kwaliteitsmanagement

Of lees meer in onderstaande blogs:
- De financiële impact van incidenten in de zorg
- Focus op het proces voor structurele kwaliteitsverbetering
- De rol van leidinggevende bij verbeteringen in de zorg

New call-to-action

New call-to-action
Is deze blog ook interessant voor een collega? Deel gerust. 

Misschien vind je dit ook interessant:

Andere blogs over patiëntveiligheid

Onze specialisten helpen je graag verder

Heb je een inhoudelijke vraag over kwaliteit- en risicomanagement? Of wil je meer weten over de mogelijkheden met onze software? We horen graag van je.
Contact opnemen